Czas na czyste powietrze

Dodano: 14 grudzień 2018 , Ogłoszenia

CZAS NA CZYSTE POWIETRZE
Jeszcze nie ma zimy, a już oddychamy złym powietrzem

E-learning w walce ze smogiem

 

Wystarczył nocny spadek temperatury poniżej 10°C, by włączono ogrzewanie budynków
i już na ekranach telewizorów, smartfonów, na miejskich tablicach informacyjnych w wielu miastach pojawiły się ostrzeżenia przed złym powietrzem. Nadciąga smog. Jednak musimy mieć nadzieję, że liczne działania zmierzające do zmniejszenia tego realnego zagrożenia
dla naszego życia odniosą efekt. Jednym z projektów zwracających uwagę na zagrożenia zdrowotne wynikające z zanieczyszczenia powietrza jest kampania edukacyjna Czas na czyste powietrze realizowana w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016–2020.

Zanieczyszczenie powietrza wpływa na nasze zdrowie i życie, i to już przed naszymi narodzinami. Badania naukowe dowodzą, iż życie w zanieczyszczonym środowisku upośledza zdolności rozrodcze człowieka. Składniki zanieczyszczeń oddziałują na płód, utrudniając jego prawidłowy rozwój. W kolejnych latach osłabiają pracę układu oddechowego, krwionośnego, nerwowego i funkcjonowanie wszystkich narządów[1]. Stałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem prowadzi do rozwoju wielu chorób, w tym nowotworów, radykalnie wpływa
na jakość i długość życia. Szacuje się na przykład, że w 2016 roku 19 tys. zgonów można przypisać emisji zanieczyszczeń z sektora bytowo-komunalnego, a związane z nią zewnętrzne koszty zdrowotne wyniosły między 12,9 a 30,0 mld EUR. W przeliczeniu na jednego mieszkańca Polski daje to między 300 a 800 euro. Cała populacja Polski co roku traci łącznie około 392–495 tys. lat życia, a przeciętny Polak z powodu niskiej emisji żyje krócej o 8,0–10,4 miesiąca dla terenów miejskich i 5,9-8,7 miesiąca dla obszarów pozamiejskich[2].

Świadomość zdrowotnych konsekwencji oddychania zanieczyszczonym powietrzem jest
w Polsce coraz większa, Polki i Polacy coraz więcej wiedzą również na temat przyczyn problemów. W badaniach CBOS przeprowadzonych w kwietniu 2018 ankietowani jako główny powód problemów wskazywali najczęściej (poprawnie) emisję z kotłów i pieców
w gospodarstwach domowych. Na drugim miejscu znalazł się transport samochodowy,
a na trzecim – przemysł i energetyka. Wciąż jednak wiedza ta nie przekłada się
na odpowiednie działania i postawy, nadal brakuje zatem świadomości tego, jak istotne
dla jakości powietrza i tym samym dla ludzkiego zdrowia są codzienne wybory poszczególnych obywateli.

Pierwszymi adresatami kampanii edukacyjnej Czas na czyste powietrze są przedstawiciele grup zawodowych i społecznych, których zadaniem jest m.in. edukacja. Są to dziennikarze, nauczyciele, lekarze, liderzy organizacji pozarządowych, przedstawiciele wybranych urzędów i instytucji, za pośrednictwem których można dotrzeć do szerokich grup społeczeństwa.

Nauczycielom udostępniono m.in. szkolenie e-learningowe na stronie http://www.medycyna.org.pl/all/course/view.php?id=23, a także materiały edukacyjne,
poświęcone zanieczyszczeniu powietrza i jego wpływowi na nasze życie. Propozycja zyskała uznanie – np. konkursem na „antysmogowy” plakat zainteresowało się blisko tysiąc szkół
w Polsce, a zwyciężył zespół uczniów z Technikum TEB Edukacja w Katowicach.

Cyklicznie organizowane są przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia specjalne szkolenia i warsztaty dla dziennikarzy. Zarówno oni, jak i liderzy NGO, pracownicy urzędów
i instytucji mogą też korzystać z e-learningu na stronie www.czasnaczystepowietrze.pl
lub http://www.medycyna.org.pl/all/course/view.php?id=22.  

Bardzo potrzebny jest odzew ze strony lekarzy, którzy zwłaszcza na obrzeżach wielkich miast, w małych miasteczkach i na terenach wiejskich mają bezpośredni kontakt z tymi, którzy przyczyniają się do zanieczyszczenia powietrza paląc w domowych piecach wszystkim,
co wpadnie w ręce. Tymczasem lekarze również mogą otrzymać materiały edukacyjne, ulotki, plakaty i inne formy wsparcia w edukacji pacjentów, a także sami skorzystać
z e-learningu. Specjalny kurs dla lekarzy, dostępny na stronie http://www.medycyna.org.pl/moodle/course/view.php?id=462 o każdej porze dnia i nocy, pozwala uzyskać 5 punktów edukacyjnych, potrzebnych w wypełnieniu obowiązku kształcenia ustawicznego, wymaganego od każdego lekarza w Polsce.

W ramach kampanii regularnie odbywały się także w całym kraju spotkania informacyjno
-eksperckie. Projekt Czas na czyste powietrze był np. jednym z tematów konferencji Bezpieczne ciepło, zorganizowanej na Politechnice Opolskiej. Kolejne spotkania odbyły się
w roku 2018 w Rzeszowie, Piotrkowie Trybunalskim, Gnieźnie, Katowicach i Szczecinie.

Wystarczy więc dobra wola, by wiedzieć więcej i postępować inaczej. Nie pomogą żadne ustawy, inwestycje, sankcje, jeśli zabraknie świadomości i chęci zmiany własnych postaw oraz przyzwyczajeń.

 

 

Materiał przygotowany przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia w oparciu o wykłady wygłoszone 22 września 2018 w Rzeszowie, w czasie sesji specjalnej Czas na czyste powietrze, realizowanej w trakcie XVII Ogólnopolskiej Konferencji Polka w Europie.

 

[1] Jędrychowski W. i in., Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza drobnym pyłem zawieszonym
i wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi w okresie prenatalnym na zdrowie dziecka
. Katedra Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej CM UJ oraz Fundacja Zdrowie i Środowisko.

https://powietrze.malopolska.pl/wp-content/uploads/2018/03/Zanieczyszczenia_powietrza_w_Krakowie_a_zdrowie_dzieci.pdf [dostęp: 1.9.2018].

[2] Adamkiewicz Ł., Zewnętrzne koszty zdrowotne emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora bytowo-komunalnego. Szacunki na podstawie dostępnych danych. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Warszawa 2018.

rejestr lekarzy:

Rejestr lekarzy

Nasz biuletyn:

Doktor

Polub nas:

Facebook